Για την ισότητα και...την υποψηφιότητα
Μειωμένα τα ποσοστά της θηλυκής εκπροσώπησης των Ελληνίδων στην εγχώρια και διεθνή πολιτική σκηνή – Τι αναφέρουν οι αρμόδιοι φορείς Στον Kalikantzaros.gr αλλά και μέσω καμπάνιας
Της Δήμητρας Τριανταφύλλου | [email protected]
Τρεις υποψήφιες στις ευρωεκλογές του Μαΐου με αποδεδειγμένη κοινωνική δράση μιλούν Στον Kalikantzaros.gr για τη συμμετοχή των γυναικών στα κοινά της χώρας, για τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν αλλά και για το τι μπορεί να γίνει προκειμένου να αλλάξει η κατάσταση. Αφορμή για το παραπάνω, άκρως επίκαιρο ζήτημα μας έδωσε η καμπάνια «Κατεβαίνω… Κατεβαίνω Υποψήφια!» του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας (ΚΕΘΙ) που «τρέχει» εδώ και μερικές μέρες σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων (ΓΓΙΦ) και το υπουργείο Εσωτερικών. Στόχος, η ενθάρρυνση των γυναικών σε όλη την επικράτεια να συμμετάσχουν ως υποψήφιες στις επερχόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές και στις ευρωεκλογές.
Άλλωστε, η πραγματικότητα για την παρουσία των γυναικών στην πολιτική ζωή της χώρας δεν είναι καθόλου ρόδινη κι αυτό δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Τα νούμερα «μιλάνε» από μόνα τους και δεν αφήνουν κανένα περιθώριο να βαφτιστεί «αναχρονιστικό» το θέμα της ποσόστωσης. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το ποσοστό των γυναικών εκπροσώπων της Ελλάδας είναι 23,8%, ενώ ο μέσος όρος του ποσοστού για τα 28 κράτη της Ευρωπαϊκής Ενωσης φτάνει το 36,4%. Αντίστοιχα, η εκπροσώπηση των γυναικών στα τοπικά – δημοτικά συμβούλια της Ελλάδας φτάνει μόλις στο 17,3%, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ αγγίζει το 32,1%.
Ποια δημοκρατία με αποκλεισμό;
Και ποια είναι η άποψη των αρμόδιων για τα γυναικεία ζητήματα φορέων; « Δεν μπορούμε να μιλήσουμε για δημοκρατία, εάν δεν λάβουμε υπόψη τα προτάγματα της ισότητας των φύλων, τις ανισότητες ή την απόσυρση των γυναικών στην ιδιωτική σφαίρα, που τις σπρώχνει στο περιθώριο της πολιτικής», λέει Στον Kalikantzaros.gr η Φωτεινή Κούβελα, γενική γραμματέας Ισότητας των Φύλων, και συμπληρώνει: «Τυπικό παράδειγμα του αποκλεισμού των γυναικών είναι η υποαντιπροσώπευσή τους σε δήμους, περιφέρειες, Βουλή και Ευρωβουλή. Στόχος της ΓΓΙΦ μέσω των πολιτικών της -και τώρα και μέσω της καμπάνιας της σε συνεργασία με το ΚΕΘΙ- είναι να ενδυναμώσει την παρουσία των γυναικών στα κέντρα λήψης των αποφάσεων».
Όσο για την καμπάνια που αναπαράγεται αρκετά στα social media, κυρίως μέσα από τα timelines των γυναικών που επιλέγουν να προμοτάρουν την υποψηφιότητά τους δυνατά (και) με αυτό τον τρόπο, αυτή δεν αρκείται απλώς στο να «διεισδύσει» στο ευρύ κοινό, αλλά μέσα από ένα βοηθητικό υλικό να κινητοποιήσει περισσότερες γυναίκες να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους στον πολιτικό στίβο. Το ίδιο υλικό χρησιμοποιείται και στα σεμινάρια που υλοποιεί το ΚΕΘΙ σε υποψήφιες ή δυνάμει υποψήφιες, ενώ έχει επίσης αποσταλεί σε φορείς και σε γυναικείες και φεμινιστικές συλλογικότητες.
Το θετικό, πάντως, είναι ότι η θεσμική κατοχύρωση της ποσόστωσης τουλάχιστον 40% ανά φύλο στην εκπροσώπηση στην εκλογική διαδικασία αποτυπώνεται πια ήδη στον «Κλεισθένη» (Ν. 4555/2018 για την Τοπική Αυτοδιοίκηση) αλλά και στον πρόσφατο νόμο 4604/19 για την προώθηση της ουσιαστικής ισότητας των φύλων.
Ουφούκ Μουσταφά- Δικηγόρος
«Οι προοδευτικές δυνάμεις θα τελειώσουν τις διακρίσεις»
Η 30χρονη δικηγόρος από την Κομοτηνή, που κατεβαίνει υποψήφια με τον ΣΥΡΙΖΑ, πιστεύει ότι την τελευταία τετραετία είδαμε περισσότερες γυναίκες σε υψηλές πολιτικές θέσεις τόσο στον κυβερνητικό όσο και στον κομματικό μηχανισμό. Σύμφωνα με την ίδια, είναι οι αριστερές και προοδευτικές δυνάμεις αυτές που θα βάλουν τέλος στις έμφυλες διακρίσεις.
«Είμαι μια νέα γυναίκα, δικηγόρος, μέλος της μειονότητας της Θράκης. Με τα βιώματα και τις εμπειρίες που έχω αποκομίσει μέχρι τώρα, γνωρίζω πόσο δύσκολος είναι ο αγώνας αλλά και ταυτόχρονα πόσο πολύτιμες οι έννοιες της ουσιαστικά ειρηνικής συνύπαρξης των διαφορετικοτήτων, της πολυπολιτισμικότητας, του σεβασμού προς οτιδήποτε δεν συμπίπτει με τις επικρατούσες νόρμες. Στην Ευρώπη που θέλουμε να οικοδομήσουμε δεν χωρούν ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, ο διχασμός των ανθρώπων. Βεβαίως, λόγω της ηλικίας μου θέλω να αναδείξω και τα ζητήματα της νέας γενιάς, την ανεμπόδιστη πρόσβαση των νέων επιστημόνων σε γνώσεις και εργασιακές ευκαιρίες.
Από την προσωπική μου εμπειρία, όπου μπόρεσαν και αναδείχθηκαν γυναίκες σε αξιώματα, σε θέσεις ευθύνης, ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις και έφεραν εις πέρας τα καθήκοντά τους σε πολύ ικανοποιητικό βαθμό. Το έλλειμα που παρατηρείται στα ποσοστά συμμετοχής των γυναικών σε πολιτικές θέσεις δεν είναι ζήτημα ικανοτήτων αλλά συνέπεια του βάρους των ευθυνών που επωμίζονται μέσα στην οικογένεια και στην κοινωνία αλλά και στις κυρίαρχες αντιλήψεις που επικρατούν (πατριαρχία, ανδροκρατία κλπ.). Το ζήτημα της πλήρους ισοτιμίας των φύλων δεν είναι εξασφαλισμένο ακόμα και στις μέρες μας και χρειάζεται συνεχής και επίμονος αγώνας.
Η ιδιαιτερότητα των γυναικών είναι ότι σχεδόν πάντα καλούνται να παίξουν ταυτόχρονα περισσότερους από έναν ρόλους. Είναι εργαζόμενες, είναι μάνες, σύζυγοι, κόρες. Αυτή η ιδιαιτερότητα μας κάνει πιο πρακτικές, μπορούμε ταυτόχρονα να σκεφτόμαστε και να επεξεργαζόμαστε περισσότερα προβλήματα, να αναδεικνύουμε πιο πρακτικές λύσεις. Στην πολιτική σκηνή, όπου τα δεδομένα αλλάζουν γρήγορα, όπου χρειάζεται μια πιο σφαιρική προσέγγιση, είμαι βέβαιη ότι μια γυναικεία ματιά έχει μόνο θετικά να προσφέρει.
Στόχος μας θα πρέπει να είναι, ειδικά στον χώρο της εργασίας ή της πολιτικής, τους ανθρώπους να τους αντιμετωπίζουμε με βάση την δουλειά που κάνουν, τις ιδέες που έχουν. Όποιοσδήποτε διαχωρισμός με βάση το φύλο δεν συνάδει με τις έννοιες της δημοκρατίας και της ισότητας. Με ολοένα και αυξανόμενα θετικά παραδείγματα, με την έννοια του σεβασμού ως άξονα μεταξύ των ανθρωπίνων σχέσεων, με προοδευτικούς ανθρώπους που θα γκρεμίζουν τις προκαταλήψεις είμαι αισιόδοξη πως τα ζητήματα αυτά θα ξεπεραστούν».
Καλυψώ Γούλα, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω
«Δέχτηκα σεξιστικές συμπεριφορές από συναδέλφους»
Στη διάρκεια της θητείας της ως αντιδημάρχου Κοινωνικής Πολιτικής στη Θεσσαλονίκη -νωρίτερα (2010) διετέλεσε δημοτική σύμβουλος με τον Γιάννη Μπουτάρη- προώθησε τη δημιουργία πρότυπων δομών για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Εγινε ευρέως γνωστή σε όλη την Ελλάδα χάρη στην «παλικαρίσια» πράξη της να σταθεί και να υπερασπιστεί -με φυσική παρουσία- τον Γιάννη Μπουτάρη τον Μάιο του 2018, καθ’ όλη τη διάρκεια της άγριας επίθεσης που δέχτηκε από ακροδεξιά στοιχεία της Θεσσαλονίκης. Πλέον διεκδικεί μια θέση στις Βρυξέλλες με το ευρωψηφοδέλτιο της Νέας Δημοκρατίας.
«Πλέον αρκετές γυναίκες καταλαμβάνουν δημόσιες πολιτικές θέσεις. Σε αυτό έχει βοηθήσει η καθιέρωση της ποσόστωσης, που κατά την προσωπική μου άποψη είναι αδιανόητο να χρειάζεται τον 21ο αιώνα. Λίγες είναι οι γυναίκες που βρίσκονται σε υψηλές θέσεις ευθύνης. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις 56 από τους 300 βουλευτές είναι γυναίκες, ενώ μόλις 1 στα 4 μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου είναι γένους θηλυκού. Να σας αναφέρω επίσης ενδεικτικά ότι στον Δήμο Θεσσαλονίκης δεν έχει εκλεγεί ποτέ γυναίκα δήμαρχος, ενώ προσωπικά εξελέγην πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου το 2017, κάτι που σίγουρα δεν περιποιεί τιμή για την πόλη μας.
Θα σας μεταφέρω την προσωπική μου εμπειρία από τη θητεία μου στην προεδρία του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης. Σε αρκετές περιπτώσεις έγινα αποδέκτης σεξιστικών συμπεριφορών από συναδέλφους, που προφανώς θεώρησαν ότι με αυτό τον τρόπο θα μου “κόψουν τον αέρα”. Προφανώς, αυτές οι συμπεριφορές δεν χαρακτηρίζουν το σύνολο των ανδρών δημοτικών συμβούλων, ωστόσο δεν τις αντιμετώπισε ο άνδρας προκάτοχός μου στο αξίωμα. Φαίνεται πως κατά κανόνα οι γυναίκες αναπτύσσουν περισσότερο τη συναισθηματική νοημοσύνη κι αυτό τις καθιστά πιο ευαίσθητες σε κοινωνικά ζητήματα. Επιπλέον, είμαστε αναγκασμένες να αναλαμβάνουμε πολλαπλούς ρόλους, γεγονός που μας δίνει πιο ολοκληρωμένη οπτική στα θέματα και ίσως μεγαλύτερη ευελιξία στην αντιμετώπισή τους. Βέβαια, ας μην φτάσουμε στον αντίστροφο σεξισμό, υποστηρίζοντας ότι είμαστε καλύτερες από τους άνδρες.
Ζούμε σε μια χώρα όπου το 69% των πολιτών της, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, θεωρεί ότι ο πιο σημαντικός ρόλος για μια γυναίκα είναι να φροντίζει το σπίτι της και την οικογένεια και το 65% πιστεύει ότι ο πιο σημαντικός ρόλος ενός άνδρα είναι να βγάζει λεφτά. Αυτές οι αντιλήψεις φαίνεται να αμβλύνονται στις νεότερες γενιές, όμως πιστεύω ότι πρέπει να γίνει συστηματικότερη δουλειά σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης έτσι ώστε να φτάσουμε στην πραγματική ισότητα των φύλων
Όσο για την θητεία μου στην τοπική αυτοδιοίκηση, ως αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής μαζί με τους συνεργάτες μου καταφέραμε να δημιουργήσουμε πρότυπες δομές για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, αλλά και να διαχειριστούμε το προσφυγικό, συνεργαζόμενοι με διεθνείς φορείς και οργανισμούς και αξιοποιώντας ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Σε αυτούς τους δύο νευραλγικούς τομείς θα ήθελα να επικεντρωθώ, εφόσον εκλεγώ, αξιοποιώντας την εμπειρία που απέκτησα προς όφελος όλων των ανθρώπων που εξακολουθούν να πλήττονται από τις επιπτώσεις της κρίσης».
Στέλλα Μπελιά, Εκπαιδευτικός
«Η απαλοιφή των φυλετικών στερεότυπων θα αλλάξει πολλά»
Εδώ και πολλά χρόνια, η Στέλλα Μπελιά, πρόεδρος της ΜΚΟ «Οικογένειες Ουράνιο Τόξο», πρωτοστατεί στον αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις διακρίσεις που δέχονται οι ΛΟΑΤΚΙ άνθρωποι και τα παιδιά τους. Οσον αφορά στο ζήτημα που είναι στο επίκεντρο των διεκδικήσεών της, σύμφωνα με την ίδια, το ενωσιακό δίκαιο (δίκαιο ΕΕ) δεν μπορεί να ρυθμίσει επαρκώς τέτοια θέματα, αφού το οικογενειακό δίκαιο αφήνεται στην ευχέρεια κάθε κράτους-μέλους, ωστόσο πολλές πρωτοβουλίες μπορούν και πρέπει να αναληφθούν για να προχωρήσουν τα πράγματα σε αυτό το θέμα που απασχολεί παγκοσμίως ολοένα και περισσότερες «Οικογένειες Ουράνιο Τόξο» (δηλαδή, με δύο μπαμπάδες ή δύο μαμάδες).
«Οι Ελληνίδες ψήφισαν για πρώτη φορά το 1956. Υστερα από 66 χρόνια το ότι βλέπουμε καμπάνιες όπως το “Κατεβαίνω” του ΚΕΘΙ κάτι λέει. Πολλές μάλλον αποφεύγουν να εμπλακούν στην πολιτική εξαιτίας της εσωτερίκευσης έμφυλων στερεοτύπων και προκαταλήψεων, που λειτουργούν αποτρεπτικά. Η έντονα ανδροκρατούμενη πολιτική σκηνή δείχνει σαν δομικό χαρακτηριστικό της ελληνικής πολιτικής κουλτούρας. Οι γυναίκες δεν αναδεικνύονται εύκολα και δεν έχουν την ίδια μεταχείριση από τα ΜΜΕ. Εχουν μειωμένη συμμετοχή σε τηλεοπτικές εκπομπές κι όταν καλούνται οι ερωτήσεις στρέφονται γύρω από το πώς συνδυάζουν πολιτική και οικογένεια ή για τον ρόλο τους ως μητέρες – ερωτήσεις που με έμμεσο αλλά σαφή τρόπο υποβιβάζουν την πολιτική μας ικανότητα.
Σε ό,τι με αφορά, το “μια γυναίκα θα νοικοκυρέψει την πολιτική” είναι μια ουσιοκρατική αντίληψη. Λέει ότι η συμμετοχή μας στην πολιτική αποτελεί προέκταση των “γυναικείων” οικιακών ρόλων και υποδηλώνει ότι τα εργαλεία μας είναι ικανότητες που διαθέτουμε “από τη φύση μας”. Είναι μια διαδεδομένη προκατάληψη στηριγμένη σε ένα στερεότυπο που πρέπει να σπάσουμε, στο «γυναίκα ίσον νοικοκυρά». Είμαστε εξίσου πολιτικά όντα και η μόνη διαφορά που εντοπίζω είναι ότι ενδιαφερόμαστε περισσότερο για θέματα όπως η ενδοοικογενειακή βία, η σεξουαλική παρενόχληση, οι γυναικοκτονίες κ.λπ.
Παντού, άρα και στην πολιτική, η ιεραρχική σχέση εξουσίας ανάμεσα στα φύλα απορρέει από την πατριαρχία.Ένα σύστημα δηλαδή που υφίσταται αυτοτελώς και παράλληλα με το ταξικό σύστημα παραγωγής και το συντηρούν ο σεξισμός και οι στερεοτυπικές αντιλήψεις για τα φύλα.
Για την ώρα θεωρώ τις ποσοστώσεις αναγκαίο προσωρινό μεταβατικό στάδιο. Αν οι επόμενες γενιές μεγαλώσουν χωρίς στερεότυπα για τα φύλα, θα αλλάξουν πολλά και μπορεί να μην ξανακούσουμε το “άντε να πλύνεις κάνα πιάτο” ως επιχείρημα πολιτικής αντιπαράθεσης.
Τα νευραλγικά ζητήματα που θα ήθελα να θέσω στην Ευρωβουλή σε περίπτωση εκλογής μου η πρώτη στόχευσή μου αφορά τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τις διακρίσεις που δέχονται οι ΛΟΑΤΚΙ άνθρωποι και τα παιδιά τους. Σαν άνθρωπος είμαι πολυδιάστατη, επομένως με ενδιαφέρουν εξίσου ζητήματα όπως το προσφυγικό, η μεταναστευτική πολιτική, οι κοινοτικοί πόροι , οι εργασιακές συνθήκες στην ευρωζώνη,το ζήτημα της αειφόρου ανάπτυξης. Όλα όσα δηλαδή έχουν επιπτώσεις σε μια κοινωνία όπως η δική μας που προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της μετά από μια μακρά περίοδο οικονομικής κρίσης».
*Δημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη εφημερίδα ‘Νέα Σελίδα’ – φύλλο 100, στις 5/5/2019
Post a Comment