Τα ηλεκτρικά πατίνια «τρέχουν» σε νομικό κενό
Η νέα μόδα, που κατακτά Αθήνα και Θεσσαλονίκη, προσφέρει φτηνή, σβέλτη και χωρίς ρύπους μετακίνηση στον επιβαρυμένο αστικό ιστό. Την ίδια ώρα όμως η έλλειψη κανόνων οδηγεί σε φαινόμενα ασύδοτης χρήσης, με την Τροχαία σε ρόλο απλού παρατηρητή.
Της Δήμητρας Τριανταφύλλου | [email protected]
Φωτογραφίες: Πέλα Σκινιώτη
Προσγειώθηκαν στην Ελλάδα πριν από περίπου τέσσερις μήνες, κερδίζοντας αμέσως τους κατοίκους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και, φυσικά, τους ήδη εξοικειωμένους με το μέσο τουρίστες. Πόσο ασφαλής είναι όμως αυτή τη στιγμή η χρήση τους και ποιο νομοθετικό πλαίσιο τη ρυθμίζει; Η «Νέα Σελίδα» απηύθυνε τις παραπάνω ερωτήσεις σε όσους ασχολούνται με τη λειτουργία της πόλης αλλά και σε χρήστες του ελκυστικού -πλην διφορούμενου- μέσου μετακίνησης και έλαβε ενδιαφέρουσες απαντήσεις.
Η εικόνα που δίνει η περιοχή από το Σύνταγμα μέχρι και το Μοναστηράκι μια τυπική, ηλιόλουστη μέρα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ανά φάσεις χαοτική: δίπατα τουριστικά λεωφορεία μετακινούνται με δυσκολία στους στενούς δρόμους, Ι.Χ., δίκυκλα, πλήθος Αθηναίων πεζών και τουρίστες πλημμυρίζουν τους δρόμους και τα πεζοδρόμια του επιβαρυμένου από άποψη κίνησης κέντρου. Η κατάσταση είναι οριακή, τείνοντας να πάρει τις διαστάσεις του φαινομένου του Airbnb: άλλο ένα βάρος που πέφτει στις πλάτες των κατοίκων, οι οποίοι συχνά νιώθουν σαν να δέχονται επίθεση.
Τα ηλεκτρικά πατίνια μοιάζουν να είναι η σταγόνα που… ξεχείλισε το ποτήρι σε μια πόλη με ήδη καταστρατηγημένο δημόσιο χώρο, με κορυφαίο παράδειγμα τα πεζοδρόμια, αφού τα τελευταία «φιλοξενούν» από τραπεζοκαθίσματα και πάγκους μικροπωλητών μέχρι ολόκληρες σειρές από παράνομα παρκαρισμένα δίκυκλα.
Για όσους δεν γνωρίζουν ακριβώς την ταυτότητα των ηλεκτρικών πατινιών (ή αλλιώς e-scooters), που στη Αθήνα διαθέτουν προς ενοικίαση δύο μεγάλες πολυεθνικές startups, το δημοφιλές μέσο, που χρησιμοποιείται ήδη σε 140 χώρες, διαθέτει σύστημα GPS, ασύρματη τεχνολογία και αυτόματο κλείδωμα, ενώ είναι διαθέσιμο σε όποιον έχει «κατεβάσει» τη σχετική εφαρμογή στο κινητό του τηλέφωνο.
Μέσω της εφαρμογής ο χρήστης μπορεί να εντοπίσει το πιο κοντινό διαθέσιμο πατίνι, να το ξεκλειδώσει, να το χρησιμοποιήσει και να το αφήσει όπου επιθυμεί στο τέλος της διαδρομής του. Το κόστος για το ξεκλείδωμα είναι 1 ευρώ και κάθε λεπτό διαδρομής κοστίζει επιπλέον 0,15 λεπτά, ενώ δεν υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία στάθμευσης. Τα ηλεκτρικά πατίνια είναι διαθέσιμα στα κεντρικά σημεία, κινούνται με ταχύτητα έως 25 χλμ./ώρα και λειτουργούν με ηλεκτρική επαναφορτιζόμενη μπαταρία.
Το ατύχημα στη Θεσσαλονίκη
Πριν από περίπου έναν μήνα σημειώθηκε στη Θεσσαλονίκη το πρώτο καταγεγραμμένο ατύχημα με ηλεκτρικό πατίνι. Ενας ανήλικος χρήστης τραυματίστηκε ύστερα από σύγκρουση με Ι.Χ. στην Καλαμαριά. Ο 16χρονος τραυματίας παρελήφθη από ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ και μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο της πόλης, με την υγεία του να μην διατρέχει κίνδυνο. Τότε ο Γιάννης Μπουτάρης με παρέμβαση στο Δημοτικό Συμβούλιο είπε τα εξής: «Εχουν ήδη καταγραφεί ατυχήματα. Θα επικοινωνήσουμε με την Τροχαία για να μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε την τάξη, γιατί είναι επικίνδυνο πλέον».
Τα προβλήματα δεν άργησαν να κάνουν την εμφάνισή τους και στην Αθήνα. Η «Νέα Σελίδα» απευθύνθηκε στη Διεύθυνση Τροχαίας Αττικής και πήρε τις εξής απαντήσεις: «Αυτή τη στιγμή υπάρχει αναμφίβολα πρόβλημα με τη χρήση των ηλεκτρικών πατινιών, με κυριότερο ότι δεν είναι ενταγμένα στον ΚΟΚ. Υπάρχει ένα νομοθετικό κενό. Τα χέρια μας είναι δεμένα, δεν μπορούμε να βεβαιώσουμε τις παραβάσεις. Σε αυτή τη φάση μόνο συστάσεις μπορούμε να κάνουμε».
Αδιαμφισβήτητο είναι το γεγονός ότι οι παραβάσεις των ηλεκτρικών πατινιών αυξάνονται όπως και οι καταγγελίες που δέχεται η Τροχαία. «Δεχόμαστε καταγγελίες από τους οδηγούς των τρόλεϊ και των λεωφορείων ότι τα ηλεκτρικά πατίνια κινούνται σε κεντρικές λεωφόρους όπως η Κηφισίας ή η Βασιλίσσης Σοφίας. Οι πιτσιρικάδες που οδηγούν τα πατίνια κυκλοφορούν στη μέση του δρόμου, κάνουν κόντρες μεταξύ τους και προκαλούν ένα επικίνδυνο κομφούζιο από πίσω τους», είπαν στην Τροχαία και πρόσθεσαν: «Μάλιστα, κάποιοι απ’ όσους έχουν αγοράσει ηλεκτρικά πατίνια προβαίνουν σε επικίνδυνες πράξεις, όπως το να αφαιρούν τα φρένα για να αυξήσουν την ταχύτητα. Είχαμε και στην Αθήνα ένα δυο μικροατυχήματα, στα οποία ευτυχώς προκλήθηκαν μόνο υλικές ζημιές και όχι σωματικές βλάβες».
Το θετικό, πάντως, της υπόθεσης είναι ότι η Τροχαία βρίσκεται αυτό τον καιρό σε διαρκή επικοινωνία με το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έτσι ώστε να δημιουργηθεί άμεσα το πλαίσιο που θα διέπει την κυκλοφορία των πατινιών.
Και τι θα ρυθμίζει αυτό; Αν θα κινούνται στον δρόμο και, αν ναι, σε ποια πλευρά και με ποια μέγιστη ταχύτητα. Αν θα κινούνται στο πεζοδρόμιο και πάλι με ποια επιτρεπόμενη ταχύτητα, αν η χρήση του κράνους ή του διπλώματος οδήγησης θα είναι υποχρεωτική και από ποια ηλικία χρήστη θα επιτρέπεται.
Απ’ ό,τι φαίνεται, η ιδανική λύση είναι να κινούνται με χαμηλή ταχύτητα δεξιά στον δρόμο, όπως ισχύει με τα ποδήλατα, και με πολύ χαμηλή ταχύτητα – μάξιμουμ 5 χλμ./ώρα στα πεζοδρόμια.
Το πιο λυπηρό, πάντως, απ’ όσα δήλωσαν στην Τροχαία ήταν το εξής: «Δυστυχώς η χρήση τους, όπως σε μεγάλο βαθμό γίνεται τώρα, αποτυπώνει περισσότερο απ’ όλα τη λογική του Ελληνα οδηγού: ανεβαίνω στο όχημα και όλη η πόλη μού ανήκει, θα οδηγήσω όπου θέλω, όπως θέλω και θα παρκάρω όπου θέλω. Είναι μια ελληνική λογική που την υιοθετήσαμε και στη χρήση του πατινιού».
Κ. ΚΕΠΑΤΣΟΓΛΟΥ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΩΝ
«Είμαι φαν και ο κόσμος φαίνεται ότι τα ευχαριστιέται»
«Το δηλώνω ξεκάθαρα, είμαι φαν», λέει Στον Kalikantzaros.gr ο πρόεδρος των Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, Κωνσταντίνος Κεπατσόγλου, και προσθέτει: «Ο κόσμος φαίνεται ότι επίσης τα ευχαριστιέται. Είμαι σίγουρος ότι τα ηλεκτρικά πατίνια θα πετύχουν ό,τι δεν έχουν πετύχει έως τώρα τα ποδήλατα, να προωθήσουν τη χαμηλή ταχύτητα, την οικολογική μετακίνηση και τη μικροκινητικότητα στις μεγάλες πόλεις που τόσο τα έχουν ανάγκη».
Σύμφωνα με τον κ. Κεπατσόγλου, στο παγκόσμιο χωριό, όπου η τεχνολογία τρέχει με χίλια και τα νέα επιτεύγματα ξεπετάγονται με ραγδαίο ρυθμό, οι πόλεις πιάστηκαν εξαπίνης στο θέμα των e-scooters και δεν πρόλαβαν να δημιουργήσουν ρυθμιστικό πλαίσιο για τη λειτουργία τους, κάτι που όμως γίνεται τώρα: «Σκεφτείτε ότι στην Ελλάδα έχουμε σε κυκλοφορία περίπου 800 πατίνια, ενώ στο Παρίσι κυκλοφορούν 10.000. Πάντως, ένα πατίνι που κινείται με 15 χλμ./ώρα δεν κινείται με μεγαλύτερη ταχύτητα από κάποιον που κάνει χαλαρό τζόκινγκ».
Κατά τον κ. Κεπατσόγλου, το μεγαλύτερο πρόβλημα στο κέντρο της πρωτεύουσας είναι τα μηχανάκια, τα οποία έχουν πια γίνει τα πιο επιθετικά οχήματα στον ιστό της πόλης, περισσότερο και από τα αυτοκίνητα. Ο ίδιος, πάντως, συμφωνεί με την αναγκαιότητα της δημιουργίας ενός ρυθμιστικού πλαισίου. Οπως μας είπε: «Το υπουργείο Μεταφορών έχει ήδη κινήσει τη διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορούμε να σταματήσουμε την πρόοδο, την οποία συχνά στην Ελλάδα αντιμετωπίζουμε φοβικά. Δεν μπορούμε να συμπεριφερόμαστε μονίμως σαν το μικρό γαλατικό χωριό».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η άποψη του Σπύρου Πέγκα, αντιδημάρχου Θεσσαλονίκης και υπέρμαχου των ηλεκτρικών πατινιών: «Καλωσορίσαμε και καλωσορίζουμε την ηλεκτροκίνηση στην πόλη μας. Είναι ένας σύγχρονος τρόπος σύντομης μετακίνησης. Είναι, βέβαια, δυσάρεστο το γεγονός ότι τις τακτικές κακής οδικής συμπεριφοράς που βιώνουμε με τα αυτοκίνητα και τα μηχανάκια τις βλέπουμε να εφαρμόζονται και στη χρήση των ηλεκτρικών σκούτερ. Ελπίζω ότι θα προκύψει σύντομα σε εθνικό επίπεδο ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που θα ενθαρρύνει την ασφαλή χρήση αυτής της φιλικής προς το αστικό περιβάλλον μετακίνησης».
Οσον αφορά στη θέση των υποψήφιων δημάρχων της Αθήνας, ο Νάσος Ηλιόπουλος είπε τα εξής: «Η Ανοιχτή Πόλη έχει συγκεκριμένη θέση πάνω στο θέμα: τα ηλεκτρικά πατίνια μπορούν να συμβάλουν στην ανανέωση των μέσων μεταφοράς πολιτών και να βοηθήσουν στην προσπάθειά μας για οικολογικούς, οικονομικούς και ευέλικτους τρόπους μετακίνησης μέσα στην πόλη. Προκειμένου όμως να πετύχουμε αυτό το αποτέλεσμα θα πρέπει να ορίσουμε κανόνες. Να θεσπίσουμε -πιλοτικά στην αρχή- λωρίδες κύλισης (καταργώντας ζώνες διπλοπαρκαρίσματος) για πατίνια και ποδήλατα. Να εξασφαλίσουμε θέσεις στάθμευσης σε προκαθορισμένα σημεία. Να συμφωνήσουμε σε συγκεκριμένους κανόνες οδικής ασφάλειας με ποινές για τους παραβάτες».
Παράλληλα, ο κ. Ηλιόπουλος άφησε αιχμές για τον τρόπο που επέλεξαν να διαφημίσουν εμφαντικά και χωρίς δεύτερη σκέψη το νέο δημοφιλές μέσο τόσο ο αντιδήμαρχος Κέντρου Πόλης και Δημοτικής Αστυνομίας, κ. Βαρελάς, όσο και ο υποψήφιος δήμαρχος Κώστας Μπακογιάννης. Οπως δήλωσε Στον Kalikantzaros.gr ο Νάσος Ηλιόπουλος:
«Ακολουθώντας τον κ. Βαρελά, και ο κ. Μπακογιάννης πρόσφατα επέλεξε να φωτογραφηθεί πάνω σε ένα πατίνι στα μέσα Μαρτίου, αν και γρήγορα διαπιστώθηκε ότι η απουσία ρυθμιστικού πλαισίου για τα ηλεκτρικά πατίνια έχει δημιουργήσει πλήθος από προβλήματα και εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τους χρήστες και τους πεζούς. Ισως αυτό το κοινό τους πάθος για την απουσία κανόνων όταν πρόκειται για επιχειρηματικές δραστηριότητες τους οδήγησε και στην απόφαση να συμπορευτούν στο ίδιο ψηφοδέλτιο».
ΑΥΤΟΨΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ
Παιχνίδια στην πλατεία, συνωστισμός στα πεζοδρόμια και επικίνδυνοι ελιγμοί στη Φιλελλήνων
Η επίσκεψη στο μέρος όπου σημειώνεται η πιο πυκνή χρήση των ηλεκτρικών πατινιών είχε ενδιαφέρον. Στην Πλατεία Συντάγματος, όπου κινούνταν αρκετά από αυτά, η χρήση ήταν ασφαλής και ευχάριστη, με τους νεαρούς κατά βάση χρήστες να χρησιμοποιούν τα πατίνια μέσα στην πλατεία σαν παιχνίδι. Στην κάτω πλευρά της πλατείας όμως η εικόνα ήταν διαφορετική. Ηλεκτρικά πατίνια κινούνταν στη Φιλελλήνων ανάμεσα σε τουριστικά λεωφορεία, μηχανάκια και αυτοκίνητα εν ώρα πυκνής κίνησης.
Στην αρχή της Καραγιώργη Σερβίας, εκεί όπου βρίσκονται περίπτερα και ο χώρος που απομένει για τους πεζούς ώστε να κινηθούν είναι ελάχιστος, δύο περιπτεράδες στα αριστερά και τα δεξιά του δρόμου μάς είπαν ότι πράγματι τα πατίνια κινούνται πολύ συχνά πάνω στο πεζοδρόμιο, δημιουργώντας σκηνές «φρακαρίσματος», ενώ δεν λείπουν και οι σχεδόν κατά μέτωπο «συναντήσεις» πεζών και οδηγών πατινιών.
Προς το τέλος του -πολύ στενού και πάντα γεμάτου κίνηση- δρόμου πετύχαμε και έναν νεαρό να οδηγεί αμέριμνος ένα ηλεκτρικό πατίνι. Ο 21χρονος Απόστολος Ζυγούρης είχε καλά πράγματα να μας πει για το μέσο.
«Είναι η πρώτη φορά που το χρησιμοποιώ και μου αρέσει πολύ. Νιώθω σαν να κάνω σκέιτ, μου δίνει μια αίσθηση ελευθερίας και επίσης έχει πολλή πλάκα», είπε χαρακτηριστικά για να προσθέσει όμως στη συνέχεια: «Το σίγουρο είναι ότι χρειάζονται καλή οδηγική αντίληψη και αυξημένα αντανακλαστικά. Δεν είναι ανώδυνο το μέσο. Δεν γνωρίζω όμως πόσοι από τους χρήστες διαθέτουν τα παραπάνω προσόντα».
*Δημοσιεύτηκε σην Κυριακάτικη εφημερίδα ΄Νέα Σελίδα’, φύλλο 99, στις 27 Απριλίου 2019
Post a Comment