Τα ΚΑΠΗ του 2019: Γιόγκα, αυτοάμυνα και σεμινάρια γέλιου
Ένας θεσμός που παρεξηγήθηκε τα παλιότερα χρόνια πλέον έχει αναβαθμιστεί – Στους 25 χώρους του Δήμου Αθηναίων οι ηλικιωμένοι πίνουν οικονομικά το καφεδάκι τους, διασκεδάζουν, γυμνάζονται και παρακολουθούν ενδιαφέροντα σεμινάρια.
Της Δήμητρας Τριανταφύλλου
[email protected]
Τα τελευταία χρόνια της κρίσης τα ΚΑΠΗ εκσυγχρονίστηκαν και άρχισαν να ακολουθούν τις επιταγές της εποχής, αφού η καθημερινότητα των πολιτών είναι γεμάτη δραστηριότητες, νέες γνώσεις και αλληλέγγυες δράσεις. Στα Κέντρα Ηλικιωμένων οι… πόρτες στο τάβλι έχουν αντικατασταθεί με το σερφάρισμα στο διαδίκτυο και το πλέξιμο με τη γιόγκα και τις πολεμικές τέχνες.
Ένα πρωινό μιας τυπικής καθημερινής μέρας βρεθήκαμε στη Λέσχη Φιλίας -όπως ονομάζονται τα ΚΑΠΗ στον Δήμο Αθηναίων- στην περιοχή του Σταθμού Λαρίσης να πίνουμε καφέ με πέντε κυρίες. Σύμφωνα με την Ελένη Ζαχαροπούλου, εντεταλμένη δημοτική σύμβουλο του Δήμου Αθηναίων για την τρίτη ηλικία:
«Μόνο στον Δήμο Αθηναίων λειτουργούν 25 Λέσχες Φιλίας. Οι ηλικίες των μελών τους ξεκινούν από τα 60 έτη. Ο μέσος όρος ηλικίας είναι 65-70 έτη, ενώ το 70% εξ αυτών είναι γυναίκες. Το ποσό συμμετοχής είναι συμβολικό και κυμαίνεται στα 5 ευρώ τον χρόνο. Οι ώρες λειτουργίας τους είναι από τις 8 το πρωί μέχρι τις 15.30». Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζουν να υπάρχουν ελλείψεις. Οπως εξήγησε η πρόεδρος της Λέσχης Φιλίας όπου βρεθήκαμε, Λίλιαν Γαζή: «Μεγάλη ανάγκη αυτή τη στιγμή έχουν τα Εξάρχεια, η Ριζούπολη, η άνω Κυψέλη και η περιοχή του Γηροκομείου».
Αυτό που τονίζουν όλες οι κυρίες είναι ότι στα χρόνια της κρίσης οι Λέσχες Φιλίας γνώρισαν μεγάλη άνθιση. Ο μύθος ότι τα γηρατειά στην πόλη είναι μια πιο δύσκολη κατάσταση σε σχέση με την επαρχία καταρρίφθηκε. Οι ηλικιωμένοι που είδαν τα προηγούμενα χρόνια τις συντάξεις τους να περικόπτονται άρχισαν να συρρέουν στις λέσχες για να νικήσουν τη μοναξιά αλλά και γιατί εκεί η διασκέδαση είναι πιο οικονομική, καθώς οι καφέδες και τα ροφήματα κοστίζουν από 30 έως 50 λεπτά.
Από γιόγκα και αυτοάμυνα μέχρι εκμάθηση facebook
Πώς χρηματοδοτείται και «επιζεί» μια Λέσχη Φιλίας; Η Χαρούλα Βολονάση, πρόεδρος της πολυπληθούς -500 ενεργά μέλη- λέσχης στην Γκράβα στο Γαλάτσι, δηλώνει: «Τα νοίκια των κτιρίων και τα λειτουργικά έξοδα πληρώνονται από τον δήμο, ο οποίος φροντίζει επίσης για την παροχή ενός μόνιμου διοικητικού υπαλλήλου και μιας καθαρίστριας. Για τα υπόλοιπα η λέσχη στρέφεται… στον εαυτό της αλλά και σε ιδιώτες».
Και τι περιλαμβάνει, λοιπόν, το σημερινό «μενού» μιας Λέσχης Φιλίας; Από γλέντια -εντός λέσχης και, μάλιστα, πρωινές ώρες!- μέχρι μαθήματα γιόγκα και αυτοάμυνας -εδώ τα τμήματα είναι πάντα πολυπληθή-, χορωδία, ζωγραφική, γυμναστική για ηλικιωμένους, σεμινάρια γέλιου (!), μαθήματα χρήσης υπολογιστών και πολλά άλλα. Κάποια από αυτά πραγματοποιούνται σε συνεργασία με τον δήμο, άλλα από εθελοντές, άλλα σε συνεργασία με ιδιωτικούς φορείς που θέλουν να συνεισφέρουν και μερικά από χορηγίες που έχει καταφέρει να πάρει μόνη της κάθε λέσχη.
Ο κατάλογος των ευκαιριών, πάντως, σε μια Λέσχη Φιλίας είναι πλούσιος και δεν σταματάει στα παραπάνω. Οπως το συμπυκνώνει η Βασιλική Μπότσαρη, πρόεδρος της Λέσχης Φιλίας στην περιοχή του Γκύζη: «Προσφέρουμε κι εμείς, όπως όλες οι λέσχες του δήμου, δωρεάν φυσιοθεραπείες στα μέλη μας επί 15 μέρες δύο φορές τον χρόνο. Ακόμη, σε συνεργασία με το Αμερικανικό Κολλέγιο τρέχει ένα πρόγραμμα ψυχολογικής υποστήριξης για ανθρώπους τρίτης ηλικίας, ενώ σε συνεργασία με τη ΜΚΟ People Behind όσoι το επιθυμούν εκπαιδεύονται στη χρήση smartphones και κοινωνικών δικτύων.
Εξίσου πολύ σημαντικό πρόγραμμα είναι αυτό που με χρηματοδότηση του Ιδρύματος Νιάρχος και τη συμβολή της Ψυχογηριατρικής Εταιρείας “Νέστωρ” λειτουργεί στις λέσχες Ιατρείο Μνήμης, που εξετάζει τα μέλη για Αλτσχάιμερ, ενώ πραγματοποιούνται και θεραπείες σε όσους τις χρειάζονται».
Πίσω στις ψυχαγωγικές δραστηριότητες που «κυνηγούν» οι ηλικιωμένοι, τουλάχιστον μια φορά τον μήνα κάθε λέσχη διοργανώνει μια εκδρομή και περισσότερες φορές τον μήνα μια εξόρμηση σε θέατρο, σινεμά ή σε χώρους όπως το Αστεροσκοπείο Αθηνών. «Όταν τα μέλη θέλουν να παρακολουθήσουν μια παράσταση που τους αρέσει πολύ, όπως, για παράδειγμα, η “Νεράιδα και το παλικάρι”, που παίζεται αυτή την περίοδο και τους έχει ξετρελάνει όλους γιατί τους θυμίζει τα νιάτα τους, επιλέγουμε παράσταση λαϊκή απογευματινή και πετυχαίνουμε και καλύτερες τιμές λόγω του ότι πάμε με μεγάλα γκρουπ», εξηγεί η κυρία Ζαχαροπούλου.
Αλλωστε, ακόμα και τα καλοκαίρια κυλούν ευχάριστα, αφού κάθε Σεπτέμβριο 800 άτομα απ’ όλες τις Λέσχες Φιλίας της Αθήνας περνούν 15 μέρες στις κατασκηνώσεις του δήμου στον Αγιο Ανδρέα, ένα πραγματικά ειδυλλιακό περιβάλλον όπου συνέχεια κάτι τρέχει – από γιόγκα και συναυλίες με τις μπάντες της Πυροσβεστικής και του Στρατού μέχρι προβολή ταινίας στο μεγάλο θερινό σινεμά.
Χορός & τραγούδια ένα πρωινό στον Νέο Κόσμο
Η εικόνα που έδινε το επόμενο πρωινό η Λέσχη Φιλίας στον Νέο Κόσμο ήταν μιας άκρως ζεστής και χαρούμενης κατάστασης. Σημαντικό ρόλο εδώ παίζει και η φροντισμένη και ευρύχωρη αίθουσα με την προσεγμένη διακόσμηση. Την επισκεφτήκαμε στις 11.30 το πρωί και είδαμε 25 γυναίκες να τραγουδούν -και μερικές να χορεύουν- υπό την καθοδήγηση του μαέστρου-κιθαρίστα τους, ενώ δίπλα του σιγοντάριζε με την κιθάρα του άλλος ένας οργανοπαίχτης. Λίγο λεπτά αργότερα η Μαρία Παπαζήση, 87 ετών και η πιο χορευταρού από όλο το τιμ, μας έλεγε: «Τα έζησα καλά τα χρόνια μου και θέλω να τα ζήσω κι άλλο. Κι ας έχασα τον άντρα μου πριν από έξι χρόνια».
Ο πολυαγαπημένος τους μαέστρος και δάσκαλος Αλέξανδρος Συγαλός μίλησε με εξίσου θερμά λόγια για όλη αυτή την εμπειρία: «Δουλεύω σε Λέσχες Φιλίας με ηλικιωμένους από το 2000. Εδώ έρχομαι μια φορά την εβδομάδα. Η μουσική τούς ξυπνάει μνήμες και την ίδια στιγμή τούς βάζει ξανά σε εγρήγορση, τους δίνει ζωή. Αν παρατηρήσεις λίγο τη συμπεριφορά τους, θα δεις ότι σε πολλά κάνουν σαν μικρά παιδιά – στον τρόπο που ενθουσιάζονται, που χαίρονται, που θυμώνουν».
Η αλήθεια είναι ότι η θέλησή τους για ζωή είναι εντυπωσιακή. Οπως μας είπε η Ιωάννα Πετσίνη, 74 ετών, μέλος της χορωδίας και της ομάδας λογοτεχνίας: «Εχασα το ένα από τα δύο μoυ παιδιά πριν από έξι χρόνια και είπα ότι θα το αντιμετωπίσω ερχόμενη εδώ, αφού το να κάθομαι σπίτι μου με αντικαταθλιπτική αγωγή δεν με βοήθησε πουθενά. Χειρότερα έγινα. Εδώ, λοιπόν, είναι σαν να παίρνω ένα χάπι ευεξίας».
Τον λόγο στη συνέχεια πήρε ο Δαμιανός Κάτσος, 80 ετών και εκπρόσωπος των μελών της λέσχης: «Τα ενεργά μέλη αυτής της λέσχης είναι 400. Για εμάς εδώ πια η κατάσταση είναι οικογενειακή – με τις βόλτες μας και τις παραστάσεις μας που ανεβάζουμε κάθε χρόνο. Εγώ είμαι ο πρωταγωνιστής σε όλες. Να ’ξερες πόσους ρόλους έχω ερμηνεύσει». Τώρα αυτό που περιμένουν πώς και πώς τα μέλη εδώ είναι η αποκριάτικη εκδήλωση στη λέσχη, την οποία θα επισκεφτεί μια πολύ γνωστή ομάδα stand up comedy, αλλά και τις επισκέψεις τους σε ένα νέο πρόγραμμα που έχει σχεδιάσει ειδικά για τους ηλικιωμένους το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.
Και τα μουσεία στον χορό της κοινωνικοποίησης των ηλικιωμένων
Tο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης έχει γίνει φιλικό στους ηλικιωμένους εδώ και τρία χρόνια, κάτι που έχουν κάνει ακόμα πολλοί φορείς όπως η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, που εδώ και μερικά χρόνια τρέχει μια άκρως επιτυχημένη σειρά προγραμμάτων για ηλικιωμένους, όπως το διάσημο πια «Νέοι Χορευτές 65+». Οπως μας εξήγησε η Αλίκη Λαμπρόπουλου, υπεύθυνη των κοινωνικών προγραμμάτων του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης: «Τα παιδιά και η νέα γενιά θεωρούνται πάντα η ελπίδα, όμως μια κοινωνία κρίνεται από το πώς φέρεται σε όλα τα μέλη της».
Το πρόγραμμα «Σοφή Παρέα στο Μουσείο» ξεκίνησε το 2016. Έκτοτε έχουν επισκεφτεί το μουσείο πάνω από 6.000 άτομα άνω των 65 ετών για να περιηγηθούν στα εκθέματα μέσα από ένα ειδικό πρόγραμμα ξεναγήσεων.
φωτό: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ
«Και δεν έχουν έρθει μόνο Λέσχες Φιλίας της Αθήνας, αλλά και της Νίκαιας, του Ταύρου, του Αμαρουσίου, των Βριλησσίων, KAΠH από όλο το λεκανοπέδιο», αναφέρει η κυρία Λαμπροπούλου και συνεχίζει: «Πρόκειται για δράση που χρηματοδοτείται από το μουσείο και τώρα την εξελίσσουμε περαιτέρω. Κάπως έτσι παρέχεται τον τελευταίο έναν μήνα ένα εργαστήριο με αφορμή τα εκθέματα που αφορούν στα αρχαία παιχνίδια στην Ελλάδα». Η αρχαιολόγος και υπεύθυνη του εργαστηρίου Ελένη Μάρκου μας αναφέρει: «Μέσα από τα εργαστήρια οι ηλικιωμένοι νιώθουν χρήσιμοι. Δημιουργούν παιχνίδια από πηλό, διασκεδάζουν και περνούν πολύ καλά».
*Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 89 της εφημερίδας ‘Νέα Σελίδα’ την Κυριακή 17/02/2019
Post a Comment